Witaminy w diecie

Witaminy to organiczne związki chemiczne, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Większość witamin musi być dostarczana z pożywieniem, dlatego tak istotne jest, by zdrowa, prawidłowo zaplanowana dieta zawierała niezbędne ilości witamin. Ich niedobór może prowadzić do bardzo przykrych konsekwencji, występowania i rozwoju poważnych chorób, a nawet być niebezpieczny dla życia.

Nazwa "witaminy" pochodzi od łacińskich słów vita (życie) i amina (związek chemiczny z grupą aminową). Jest to nieco mylące, ponieważ nie każda witamina posiada taką grupę. Nazwę "witaminy" stworzył i pierwszy użył polski biochemik, odkrywca witamin, Kazimierz Funk. Miało to miejsce w 1912 roku.

Poniżej prezentujemy najważniejsze informacje i ciekawostki dotyczące witamin. Dzięki kompendium witamin Szczuplejszej, możesz świadomie i rozsądnie komponować każdą dietę, zarówno dietę odchudzającą, jak i dietę na całe życie, rozpoznawać oznaki niedoboru witamin i z rozmysłem dobierać suplementy.

  • Witamina A (retinol)   ( 0 artykułów )

    Mianem witaminy A określamy cała grupę organicznych związków chemicznych (retinoidów), niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu.

    Najważniejszym z tych związków jest retinol.

    Witamina A została odkryta jako jedna z pierwszych witamin, a skutki jej niedoboru, zwłaszcza "kurzą ślepotę" opisywano już w starożytności.

  • Witamina B1 (tiamina)   ( 0 artykułów )

    Witamina  B1 (tiamina , aneuryna) to organiczny związek chemiczny, rozpuszczalny w wodzie.

    Witamina B1 odpowiada przede wszystkim za procesy oddychania tkankowego, a także przemianie węglowodanów. Ma bardzo istotny wpływ na metabolizm.

    Dodatkowo, witamina B1 bierze udział między innymi w procesach gojenia ran, a także wykazuje działanie przeciwbólowe.

  • Witamina B2 (ryboflawina)   ( 0 artykułów )

    Witamina B2  (ryboflawina, oznaczana jako E101), to  rozpuszczalny w wodzie, organiczny związek chemiczny, który pełni bardzo istotną rolę w organizmie człowieka.

    Niedobór witaminy B2 może prowadzić do zaburzeń funkcjonowania układu nerwowego, stany zapalne błon śluzowych, problemy ze strony układu oddechowego i nieprawidłowości funkcjonowania narządu wzroku.

  • Witamina B3, PP (niacyna)   ( 0 artykułów )

    Mianem witaminy B3 (witaminy  PP, określanej także symbolami: ATC: A 11 HA 01, C 10 AD 02), to witamina, która w przeciwieństwie do innych witamin z grupy B może być samodzielnie produkowana przez organizm.

    Ponieważ nie są to ilości wystarczające od prawidłowego funkcjonowania, pierwszym i najważniejszym źródłem witaminy B3 powinna być zdrowa dieta.

  • Witamina B5 (Kwas Pantotenowy)   ( 0 artykułów )

    Witamina B5, zwana także kwasem pantotenowym (od greckiego słowa "wszechobecny" ze względu na jego powszechne występowanie), została odkryta w 1901 roku.

    Początkowo wykorzystywana była w leczeniu stanów zapalnych skóry.

    Witamina B5 bierze udział syntezie i rozkładzie kwasów tłuszczowych, syntezie cholesterolu i hormonów steroidowych.

    Poza tym, rola witaminy B5 w organizmie człowieka jest ogromna. Odpowiada ona między innymi za regenerację skóry i błon śluzowych, a także wspomaga odporność.

    Niestety, organizm może magazynować tylko niewielkie ilości witaminy B5.
     

  • Witamina B6 (pirydoksyna)   ( 0 artykułów )

    Witamina B6 to rozpuszczalna w wodzie witamina z grupy B. Jest ona odpowiedzialna za kontrolę wielu kluczowych reakcji biochemicznych, zachodzących w organizmie.

    Bierze ona udział między innymi w metabolizmie aminokwasów, tłuszczów i węglowodanów, odpowiada za magazynowanie energii, a także uczestniczy w tworzeniu enzymów i hormonów.

    Jej rola w prawidłowym funkcjonowaniu nie tylko organizmu, ale i przemiany materii jest ogromna. Dlatego, jeżeli zależy C na szybkim metabolizmie i zdrowiu, upewnij się, że  w Twojej diecie nie brakuje tej witaminy.

    Witamina B6 jest także odpowiedzialna za kontrolę prawidłowego ciśnienia krwi, zdrowe serce i prawidłowe działanie układu nerwowego. Zwiększa także odporność organizmu na choroby.
     

  • Witamina B7, H (biotyna)   ( 0 artykułów )

    Witamina B7, (zwana także biotyną lub witaminą H) to rozpuszczalny w wodzie, organiczny związek chemiczny, występujący zarówno w produktach pochodzenia roślinnego, jak i zwierzęcego.

    Witamina B7 jest niezbędnym składnikiem wielu enzymów, odpowiedzialnych za istotne reakcje biochemiczne, na przykład proces tworzenia glukozy. Wspomaga także funkcjonowanie narządów, na przykład tarczycy.

    Dodatkowo, witamina B7 ma ogromne znaczenie dla zdrowej skóry, włosów i paznokci, jest niewątpliwie witaminą odpowiedzialną za urodę i zdrowy wygląd.

  • Witamina B11, B9, M (kwas foliowy, folacyna)   ( 0 artykułów )

    Witamina B9, witamina B11, witamina M, kwas foliowy, folacyna, to określenia opisujące grupę związków chemicznych, pełniących bardzo istotną rolę w organizmie człowieka.

    Kwas foliowy odpowiada między innymi za regulację wzrostu i funkcjonowania komórek. Ma także olbrzymie znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i mózgu.

    Ponieważ działanie witaminy B9 jest znacznie szersze, zapraszamy do zapoznania się z opracowaniami na jej temat w naszym serwisie.

  • Witamina B12 (cyjanokobalamina)   ( 0 artykułów )

    Witamina B12  (zwana także cyjanokobalaminą lub kobalaminą), to rozpuszczalny w wodzie, organiczny związek chemiczny, który pełni w organizmie bardzo istotną rolę i odpowiada między innymi za regulację produkcji czerwonych ciałek krwi.

    Witamina B12 bierze także udział w przemianie węglowodanów, białek i tłuszczów, a także wielu innych procesach. Ma istotny wpływ na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego.

    Skutkiem niedoboru witaminy B12 jest między innymi niedokrwistość.

  • Witamina B13 (kwas orotowy)   ( 0 artykułów )

    Witamina B13 (kwas orotowy) jest kolejną substancją z grupy "niby" witamin.

    Doskonale rozpuszcza się w wodzie.

    Znaczenie "niby" witaminy B13 w organizmie jest ogromne i istotne zwłaszcza dla osób dbających o zdrowie i piękną sylwetkę, a także uprawiających regularnie sport.

    Główna funkcja witaminy B13 to udział w metabolizmie witaminy B9 i kobalaminy.

    Witamina B13 wykazuje działanie żółciotwórcze i wpływa ochronne na wątrobę.

    Dodatkową funkcją witaminy B13 jest zwiększenie przyrostu mięsni i tkanki łącznej, stąd jej powszechna zawartość w różnego rodzaju odzywkach, stosowanych przez kulturystów.

    Witamina B13 spowalnia także procesy starzenia organizmu.

  • Witamina B15 (kwas pangamowy)   ( 0 artykułów )

    Witamina B15 (kwas pangamowy), stopniowo zdobywa coraz większą popularność na świecie, a informacje o niej powoli docierają także do Polski.

    To jedna z najpóźniej odkrytych (w 1951 roku) i najmniej poznanych substancji, stąd trudno ją znaleźć w oficjalnych klasyfikacjach witamin.
    Rosnące zainteresowanie, witamina B15 zawdzięcza bardzo ciekawym właściwościom" działa dopingująco, zarówno w aspekcie fizycznym, jak i psychicznym.

    Witamina B15 przyspiesza utlenianie glukozy w komórkach i usprawnia pozyskanie energii z procesu oddychania wewnątrzkomórkowego.

  • Witamina C (kwas askorbinowy)   ( 3 artykułów )

    Witamina C (kwas askorbinowy), to organiczny związek chemiczny, który pełni bardzo ważną rolę w organizmie. Należy do grupy bardzo popularnych witamin, często przyjmowanych w postaci suplementu i dość powszechnych w naszej codziennej diecie.

    Witamina C pełni bardzo istotne funkcje i ma ogromone znaczenie dla zdrowia, urody i dobrego samopoczucia. Powszechnie uznaje się ją za jedną najważniejszych witamin, jakie dotąd poznano i jakie kiedykolwiek zbadano. Często określana jest "królem przeciwutleniaczy" lub "królową witamin".

    Warto zatem, byś nie tylko poznała jej właściwości, ale także najbogatsze źródła pokarmowe, skutki niedoboru, zalecaną dawkę i ewentualne skutki przedawkowania.


     

  • Witamina D (kalcyferol)   ( 2 artykułów )

    Większość z nas doskonale wie, że witamina D jest niezbędna dla zdrowia kości.

    Jednak mało kto zna inne właściwości witamin D i skutki jej braku w codziennej diecie.

    Badania wykazały, że witamina D może odgrywać ważną rolę w leczeniu niektórych dolegliwości i chorób, w tym między innymi astmy, nowotworów, depresji, chorób serca, cukrzycy, a także nadwagi.

    Witamina D może być jednym z najważniejszych składników dla zdrowia- dlatego warto zadbać, by nie dochodziło do jej niedoborów.

  • Witamina E (tokoferol)   ( 2 artykułów )

    Mianem witaminy E określamy grupę organicznych związków chemicznych.

    Zaliczamy ją do witamin rozpuszczalnych w tłuszczach.

    Istnieje wiele rodzajów witaminy E. We współczesnej, zachodniej diecie najczęściej spotykamy się z formą znaną jako γ-tocopherol.

    Inną, znaną formą witaminy E jest α-Tocopherol. Jest to najbardziej aktywna biologicznie forma witaminy E i druga co do częstości występowania w diecie współczesnych Amerykanów i Europejczyków.

    Witamina E stanowi główny antyoksydant w żywych komórkach, chroni je przed utleniaczami.

    Witamina E odpowiada także za:

    • odżywianie komórek
    • wzmacnianie ścian naczyń krwionośnych
    • ochronę czerwonych krwinek przed przedwczesnym rozpadem.

    Witamina E jest stosowana jako dodatek do żywności, oznaczana symbolem E306, a także symbolami E307. E308 i E309.

  • Witamina B4 (adenina)   ( 0 artykułów )

    Adenina, dawniej występująca jako witamina B4, to  organiczny związek chemiczny, rozpuszczalny między innymi w gorącej wodzie. W organizmie wchodzi ona w skład kwasów nukleino¬wych DNA i RNA.

    Jej źródła pokarmowe to między innymi grzyby drożdże, a także herbata. Może być syntezowana przez organizm.

    Dziś adenina nie jest już klasyfikowana jako witamina, niemniej dwie witaminy z grupy B, niacyna i ryboflawina, łączą się z adeniną, tworząc związki o istotnym znaczeniu dla organizmu. Adenina odpowiada między innymi za produkcję energii w ciele.

  • Witamina B8 (adenozynomonofosforan, inozytol )   ( 0 artykułów )

    Inozytol, niegdyś zaliczany do witamin z grupy B, obecnie jest uznawany jedynie za "niby" witaminę.

    Studia nad tą substancję rozpoczęły się ponad 100 lat temu i już wtedy odkryto jej ogromne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania organizmu.

    Inozytol może być produkowany przez organizm ludzki i występuje powszechnie w pożywianiu, stąd w praktyce bardzo rzadko zdarzają się jego  niedobory. Mimo tego, warto, byś znała jego znaczenie i źródła i w oparciu o tą wiedzę, właściwie komponowała dietę.

  • Witamina F (egzogenne kwasy tłuszczowe)   ( 0 artykułów )

    Witamina F, nie zaliczana już do grupy witamin, ale raczej określana mianem "NNKT" ( Niezbędne Nienasycone Kwasy Tłuszczowe, ang. EFA, Kwasy tłuszczowe egzogenne zwana także kwasami niezbędnymi- to grupa kwasów tłuszczowych o bardzo istotnym znaczeniu dla organizmu człowieka.

    Nie mogą być one syntetyzowane przez organizm, a zatem muszą być dostarczane w diecie.

    Ich brak może prowadzić do poważnych zaburzeń, dlatego warto, byś poznała ich najlepsze źródła i komponowała Twoją dietę uwzględniając ich niezbędną ilość.

  • Witamina K (fitochinon)   ( 0 artykułów )

    Mianem witaminy K określa się grupę związków chemicznych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka.

    Głównym źródłem witaminy K jest prawidłowa dieta, jednak witamina ta może być także produkowana przez bakterie znajdujące się w jelicie grubym.

    Witamina K należy do grupy witamin rozpuszczanych w tłuszczach.

    Wyróżniamy zarówno naturalne, jak i syntetyczne formy witaminy K, przy czym forma syntetyczna (witamina K3, menadion) może być rozpuszczana w wodzie.

  • Witamina L1 (kwas antranilowy)   ( 0 artykułów )

    "Niby" witamina L1, kwas antranilowy, to organiczny związek chemiczny, który rozpuszcza się w eterze i etanolu.

    Dawniej zaliczana do grupy witamin, utraciła tytuł, ponieważ nie ma istotnego znaczenia dla zdrowia i życia człowieka. Niemniej odgrywa bardzo ważną rolę w przypadku niektórych zwierząt.

    Można ją znaleźć w wątróbce i innych produktach pochodzenia zwierzęcego.

    Obecnie stosowana przede wszystkim przemysłowo.

  • Witamina L2   ( 0 artykułów )

    Witamina L2 (adenylotiometylopentoza) to kolejny związek chemiczny z grupy "niby" witamin.

    Jej znaczenie dla organizmu nie jest aż tak istotne. Wyizolowano ją pierwotnie z drożdży. 

    Witamina L2 bierze udział w pobudzaniu produkcji mleka.

  • Witamina O (karnityna)   ( 0 artykułów )

    Witamina O (karnityna, L-karnityna, itd.), to kolejna "niby" witamina, organiczny związek chemiczny, przez organizm ludzki syntezowany wątrobie, nerkach i mózgu. Jej ogromna ilość można znaleźć w mięśniach.

    Dodatkowo, L- karnityna powinna być także dostarczana w diecie z odpowiedniego pokarmu lub w postaci suplementu diety.

    Głównymi źródłami L-karnityny w diecie śa produkty mięsne i mleczne, a także ryby. W produktach roślinnych występowanie L-karnityny jest niewielkie, dlatego warto ją uzupełniać, zwłaszcza jeśli stosujesz dietę wegańską lub wegetariańską.
     

  • Witamina P (flawonoidy)   ( 0 artykułów )

    Witamina P to jedna z najbardziej kontrowersyjnych witamin. Niektóre klasyfikacje zaliczają ją do grup witamin, inne do grupy "niby" witamin.

    Obecnie nie klasyfikuje się jej raczej jako witaminy.

    Rola witaminy P w organizmie jest bardzo szeroka. Ma ona między innymi wpływ na zmniejszenie przepustowości naczyń krwionośnych, wykazuje także działanie przeciwobrzękowe i  antyoksydacyjne.
     

  • Witamina T   ( 0 artykułów )

    O witaminie T wiadomo stosunkowo niewiele. Dotąd nie określono jeszcze dziennego zapotrzebowania na tą witaminę i nie sprecyzowano dokładnie jej funkcji w organizmie. Nie ustalono jej formy chemicznej.  Głównie  z tego powodu nie jest klasyfikowana jako witamina, ale raczej zaliczana do grupy "niby" witamin.

    Nie są produkowane preparaty witaminowe zawierające ta witaminę.

    Wiadomo natomiast, że witamina T nie jest toksyczna, trudno ją zatem przedawkować.

    Jeżeli chodzi o funkcje witaminy T, ustalono, iż leczy zaburzenia krzepnięcia krwi i niektóre formy niedokrwistości.

    Najnowsze badania sugerują, iż witamina T może także poprawiać koncentrację i funkcjonowanie pamięci.

    Jej źródłami są w pożywieniu nasiona sezamu i żółtka jaj. Można ją znaleźć także w niektórych grzybach i … owadach.
     

  • Witamina U   ( 0 artykułów )

    Witamina U to kolejna z grupy "niby" witamin, która ma dosyć istotne działanie w organizmie człowieka.

    W naturalnej postaci, witamina U występuje w soku z kapusty.

    Witamina U jest wykorzystywana przede wszystkim w leczeniu wrzodów żołądka i wrzodów dwunastnicy, a także reumatoidalnego zapalenia stawów. Przyspiesza gojenie owrzodzeń, pomaga osuszać wrzody, a także łagodzi objawy nieżytu żołądka poprzez hamowanie nadmiernego wydzielania soku żołądkowego.

    Obecnie witamina U wykorzystywana jest przede wszystkim w kosmetyce, zwłaszcza w pielęgnacji skóry suchej.
     

DOŁĄCZ DO NAS NA Facebook'u!

Wyszukaj artykuł: